การสถาปนา: สมเด็จพระเจ้าอู่ทองทรงย้ายศูนย์กลางอำนาจมาตั้งที่บริเวณ "หนองโสน" หรือบึงพระราม สถาปนากรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานีเมื่อปี พ.ศ. 1893 เนื่องจากทำเลที่ตั้งเป็นเกาะเมือง ล้อมรอบด้วยแม่น้ำ เหมาะแก่การเกษตรและค้าขาย
ยุคแห่งความรุ่งเรือง: อยุธยาเป็นศูนย์กลางการค้าในระดับนานาชาติ มีการติดต่อกับจีน เวียดนาม อินเดีย ญี่ปุ่น และชาติตะวันตก เช่น โปรตุเกส เนเธอร์แลนด์ และฝรั่งเศส ได้รับการขนานนามว่า "เวนิสตะวันออก"
การปกครองและราชวงศ์: มีพระมหากษัตริย์ปกครอง 33 พระองค์ จาก 5 ราชวงศ์ ได้แก่ ราชวงศ์อู่ทอง, ราชวงศ์สุพรรณภูมิ, ราชวงศ์สุโขทัย, ราชวงศ์ปราสาททอง และราชวงศ์บ้านพลูหลวง
สงครามและการเสียกรุง:
ครั้งที่ 1 (พ.ศ. 2112): เสียกรุงให้พม่าในสมัยสมเด็จพระมหินทราธิราช
การกอบกู้เอกราช: สมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงกอบกู้เอกราชกลับคืนมาได้ในปี พ.ศ. 2127
ครั้งที่ 2 (พ.ศ. 2310): เสียกรุงครั้งสุดท้ายในสมัยพระเจ้าเอกทัศน์ ซึ่งเป็นจุดสิ้นสุดของอาณาจักรอยุธยา
มรดกโลก: ปัจจุบันซากปรักหักพังของอยุธยาได้รับการยกย่องจาก UNESCO ให้เป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรมเมื่อวันที่ 13 ธันวาคม 2534
หลังจากเสียกรุงฯ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชทรงสถาปนากรุงธนบุรีเป็นราชธานีแห่งใหม่ และต่อมาอยุธยาได้กลายเป็นจังหวัดพระนครศรีอยุธยาในปัจจุบัน