การเสียกรุงครั้งที่ 2 (พ.ศ. 2310): กรุงศรีอยุธยาถูกพม่าเผาทำลายและเสียกรุงหลังจากถูกล้อมอยู่นาน ทำให้บ้านเมืองแตกแยกออกเป็นกุมชุมนุมต่างๆ
วีรกรรมตีฝ่าวงล้อม: ก่อนเสียกรุง พระยาตาก (สิน) ได้นำทหารฝ่าวงล้อมพม่าออกไปทางทิศตะวันออกเพื่อรวบรวมกำลังพล
การกอบกู้เอกราช: ทรงรวบรวมกำลังที่เมืองจันทบุรี ต่อเรือและฝึกทหาร บุกตีพม่าและขับไล่ออกจากอยุธยาได้สำเร็จภายใน 7 เดือน
สถาปนากรุงธนบุรี: ทรงปราบดาภิเษกเป็นพระมหากษัตริย์เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2310 และย้ายเมืองหลวงมาที่กรุงธนบุรีเนื่องจากอยุธยาเสียหายหนักเกินกว่าจะบูรณะ
การกอบกู้เอกราชของพระเจ้าตากสินถือเป็นการฟื้นฟูชาติไทยจากการสูญเสียครั้งใหญ่ที่สุดและสร้างความมั่นคงขึ้นใหม่ในสมัยกรุงธนบุรี